September 20, 2017

Tuyển bừa khiến lao động Việt Nam mất mạng nơi xứ người


Để xảy ra tình trạng nhiều lao động Việt Nam tử vong khi làm việc ở nước ngoài một phần do doanh nghiệp xuất khẩu lao động tuyển chọn ẩu, lơ là kiểm tra sức khỏe, giáo dục định hướng cho người lao động.

Đến thời điểm này, cơ quan thẩm quyền Đài Loan vẫn chưa công bố kết quả điều tra nguyên nhân lao động Nguyễn Quốc Phi của Việt Nam bị cảnh sát bắn 9 phát súng và mất mạng ở TP Tân Trúc ngày 31-8. Cái chết của lao động này cùng với việc thời gian qua nhiều lao động tử vong khi làm việc ở nước ngoài khiến dư luận hoang mang.

Chủ yếu đột tử

Rời bỏ quê hương để kiếm kế mưu sinh ở xứ người vốn là chuyện chẳng đặng đành nhưng ra đi rồi không bao giờ trở về nữa, người lao động (NLĐ) vô tình để lại gánh nặng cho người thân và gia đình. Phía sau lũy tre làng là những đứa trẻ mất cha, mất mẹ; những ông bố, bà mẹ mãi mãi rời xa con.

Cho đến nay, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Cục Quản lý lao động ngoài nước thuộc bộ này vẫn chưa có thống kê về số lượng lao động đi làm việc ở nước ngoài tử vong hằng năm. Việc này là rất khó bởi ngoài số lao động xuất cảnh hợp pháp thì tình trạng lao động di cư bất hợp pháp không thể kiểm soát được. Dù vậy, theo một cán bộ làm công tác quản lý lao động ở nước ngoài, con số lao động tử vong ở nước ngoài là không nhỏ. Chẳng hạn như ở Angola, từ năm 2016 đến nay, ước có khoảng 50 lao động tử vong do bệnh tật, bị cướp sát hại. Tỉ lệ lao động Việt Nam tử vong ở nước ngoài được cho là cao hơn nhiều so với làm việc trong nước.

Về nguyên nhân, ngoài số ít trường hợp chết ở nước ngoài do va chạm, đánh nhau thì đa số trường hợp NLĐ chết ở nước ngoài do tai nạn lao động, tai nạn giao thông, đột tử. Trong đó, tử vong do đột tử chiếm đa số.

Điều đáng nói là những trường hợp tử vong do đột tử đều có nguyên nhân từ các trường hợp có tiền sử bệnh tim mạch. Khi NLĐ đến làm việc ở một số quốc gia có khí hậu khắc nghiệt như các nước thuộc khu vực Trung Đông hay cả Malaysia, Hàn Quốc…, sau một ngày làm việc mệt nhọc, khi nhiệt độ thay đổi, xuống thấp vào ban đêm dễ dẫn đến đột tử. Số trường hợp đột tử từng xảy ra nhiều ở Malaysia và Qatar là một ví dụ.

Đấy là chưa nói đến việc một bộ phận NLĐ Việt Nam có thói quen tụ tập, ăn nhậu quá đà trong những ngày nghỉ dẫn tới đột tử sau những cuộc nhậu trên đất khách quê người.

Xuất khẩu bất chấp

Trên các diễn đàn xã hội, không ít ý kiến cho rằng để xảy ra tình trạng NLĐ tử vong khi đi làm việc ở nước ngoài có trách nhiệm của doanh nghiệp (DN) xuất khẩu lao động (XKLĐ). Quy kết như vậy có đúng không?

Ai cũng biết khám sức khỏe và giáo dục định hướng cho NLĐ trước khi đi làm việc ở nước ngoài là quy định bắt buộc đối với NLĐ và cả DN XKLĐ. Thế nhưng, trên thực tế, do yếu tố cạnh tranh về nguồn lao động và nhằm bảo đảm chỉ tiêu số lượng xuất cảnh theo cam kết với đối tác, một số DN đã không coi trọng công tác này. Cụ thể hơn, để “chạy theo số lượng”, có DN chỉ cho NLĐ khám sức khỏe một cách qua loa, gồm các xét nghiệm bắt buộc thuộc nhóm các bệnh truyền nhiềm như HIV, viêm gan và giang mai. Ngoài ra, các loại bệnh lý khác thuộc nhóm tim mạch, hô hấp gần như bị bỏ qua nhằm… tiết kiệm chi phí.

Bên cạnh đó, một phần vì áp lực phải để NLĐ bay đúng kế hoạch tiếp nhận của đối tác, một phần vì khó khăn về cơ sở đào tạo, có DN bỏ hẳn khâu giáo dục định hướng theo quy định.

Vì lẽ đó, những kiến thức cơ bản như bảo vệ thân thể và phương pháp phòng tránh cho NLĐ ở những khu vực có điều kiện thời tiết khắc nghiệt như Trung Đông, Malaysia và một số quốc gia khác, NLĐ gần như “mù tịt”.

Điều này lý giải vì sao đa số NLĐ chết do đột tử lại nằm ở một số quốc gia có đới khí hậu thay đổi cao như Qatar, Malaysia, UAE và Ả Rập Saudi… Đấy là chưa nói tới một bộ phận NLĐ tử vong ở nước ngoài do tai nạn giao thông, những “cái chết” thương tâm mà lẽ ra họ hoàn toàn có thể tránh được nếu trang bị một cách đầy đủ về tập quán, quy định pháp luật khi tham gia giao thông ở nước sở tại.

Phạm Anh Thư

(Visited 213 times, 1 visits today)