December 15, 2019

Nhờ một ca khúc, Đài Loan đã thoát khỏi thảm cảnh “chết” trong rác thải


Với lượng rác thải lớn hơn nhiều so với diện tích sinh hoạt, Đài Loan (Trung Quốc) từng được mệnh danh là “Đảo rác”, vậy mà chỉ trong vài năm, điều này đã thay đổi hoàn toàn. Mọi chuyện bắt đầu bằng một bài hát tuyên truyền phát lên, người dân nhanh chóng mang theo rác thải ra đường, hai xe tải màu vàng kích thước lớn xuất hiện.

Thế nhưng, họ không quăng mọi thứ lên xe, những công nhân vệ sinh cùng người dân nơi đây bắt đầu phân loại để rác nào vào đúng thùng đó.

Rác thải được đựng trong xô, thùng nhựa… Nhưng họ không ngại phải di chuyển xa cũng như mất công phân loại rác thải. Và rất nhanh chóng, rác thải như rau củ hỏng hoặc thức ăn sống chưa nấu chín được họ đưa vào thùng màu xanh dương, thức ăn chín được đưa vào thùng đỏ để sau đó tái chế làm phân bón. Trong khi những vật dụng khác từ chai nhựa, cốc thuỷ tinh, kim loại, bóng đèn hỏng… được xếp gọn gàng vào một thùng khác. Chiếc xe còn lại treo biển nhận giấy, báo cũ nên toàn bộ giấy báo được người dân đưa vào chiếc xe này.

Vì vậy, chỉ trong khoảng thời gian ngắn, Đài Loan từ thiên đường rác đã chuyển mình trở thành một trong những khu vực tái chế rác tốt nhất toàn cầu. Thống kê vào năm 2015, tỷ lệ tái chế rác của Đài Loan đạt tới mức 55%, cao hơn rất nhiều so với các quốc gia đã phát triển khác. Ngay cả ở Mỹ, thời điểm cao nhất con số tái chế này cũng chỉ lên tới mức 35%.
“Để người dân tuân thủ quy định về rác thải, chúng ta phải đưa việc đổ, phân loại rác tiện lợi hơn với người dân. Chúng ta cần có những khen thưởng và có những mức phạt xứng đáng”, giám đốc dự án kiểm soát chất thải nói.

Tại những khu chợ đêm hoặc trong các dịp lễ hội, nơi tập trung đông người, họ thường dùng loại thùng rác tiện lợi làm bằng khung sắt, sau đó mắc túi rác lớn có thể chứa tới cả 1m3 rác vào để người dân vứt rác. Và cứ cách vài chục mét lại có một nơi gom rác như vậy, thùng rác tiện lợi có ở khắp mọi nơi khiến sau lễ hội đường xá vẫn sạch sẽ.

Người dân “phải” mua túi để tái chế

Ở thành phố Đài Bắc, tiện lợi đồng nghĩa với việc có tới hơn 4.000 điểm thu rác hoạt động 5 ngày mỗi tuần và thậm chí cả các ứng dụng trên di động để thông báo cho người dân biết sắp có xe rác tới gần.

Để khuyến khích tái chế với người dân, Đài Loan yêu cầu người dân mua loại túi đặc biệt để dùng cho rác thải không thể tái chế. Túi nhỏ có giá 1 Tân Đài Tệ (TĐT) trong khi 5 túi lớn có mức giá 216 TĐT (khoảng 145.000 VNĐ). Đối với những người vứt rác sai vị trí hoặc vi phạm quy định bị phạt tới 6.000 TĐT (khoảng 3,8 triệu VNĐ) và có thể sẽ bị bêu danh trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Một đặc điểm nữa trong hoạt động tái chế của Đài Loan chính là các quỹ chính phủ được các hãng sản xuất đóng góp. Ngành nào dùng vật liệu gì, sẽ phải đóng góp tiền cho quá trình tái chế vật liệu đó. Ví dụ như các hãng sản xuất nước ngọt đóng chai dùng nhiều vật liệu PET, chai nhựa… Số tiền đóng góp này sẽ giúp cho Đài Loan có chi phí để tái chế tốt hơn.

Rác thải nhựa đang trở thành một vấn nạn của môi trường thế giới

Khả năng tái chế của người Đài Loan không những tới từ người dân, chính quyền mà một phần rất lớn tới từ nhiều tổ chức tình nguyện. Ví dụ điển hình là Tzu Chi, một tổ chức Phật giáo phi chính phủ, tổ chức này thành lập hơn 4.500 điểm tái chế rác trên toàn Đài Loan và có lượng tình nguyện viên cực lớn để giúp phân loại, thu thập và xử lý rác thải đúng quy trình.

Hoạt động của hội được diễn ra vào mỗi buổi sáng, khi mà hàng trăm người về hưu tụ tập nhau lại ở mỗi địa điểm để thu gom rác. Chỉ tính riêng trong năm 2015, Tzu Chi đã thu được 100.000 tấn rác thải tái chế, chiếm 3% tổng lượng rác thải tái chế tại Đài Loan. Rất nhiều rác thải sau đó đã được tái chế trở thành vật dụng hàng ngày được nhiều người ưa chuộng.

Quy củ là thế, thế nhưng vẫn có rất nhiều trường hợp vi phạm ở Đài Loan. Chính quyền bố trí nhiều camera theo dõi ở khắp nơi để ghi hình những người vi phạm. Ở lần đầu bị phát hiện, họ sẽ chỉ bị nhắc nhở nhẹ nhàng.

Thế nhưng, ở lần thứ 2, đoạn video sẽ được quay lại, hành vi vi phạm sẽ được trình chiếu trên các màn hình công cộng hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng. Nếu còn tiếp tục tái phạm, người vi phạm sẽ phải trả số tiền lớn cho chính quyền.

Số tiền phải trả kia được chia đôi, một phần chính quyền Đài Loan giữ và phần còn lại gửi cho người đã phát hiện sai phạm. Đó cũng là khi mà nghề “bắt người đổ rác trộm” xuất hiện ở Đài Loan.

Từng có một người bán hàng chợ đêm nhận được tới 700.000 TĐT (hơn 400 triệu VNĐ) do phát hiện 4.900 người vi phạm trong vòng 10 tháng, tất nhiên người này cũng có cuộc sống chẳng mấy yên bình khi thường xuyên bị những người vi phạm doạ nạt.

Bằng việc tái chế rác thải, Đài Loan hiện nay không những có môi trường trong sạch hơn mà còn là một trong những quốc gia thu lợi từ rác thải tái chế lớn nhất trên thế giới, phối hợp giữa quản lý chất thải và tái chế vật liệu, ngành công nghiệp tái chế đã mang về hàng tỷ USD mỗi năm cho Đài Loan.

Ví dụ điển hình là những công ty tái chế sản phẩm điện tử, một công ty tại Đài Loan cho rằng họ có thể triết suất vàng tinh khiết tới 99,99% từ linh kiện điện tử bỏ đi.

(Visited 39 times, 1 visits today)